In de eerste twee levensfases van het StartupFramework© draait alles om het vinden van een schaalbaar en herhaalbaar businessmodel. Daarvoor is maar één vertrekpunt nodig: de markt. Want zonder een scherp afgebakende markt weet je niet wie je moet spreken, welk probleem je oplost, en hoe je waarde creëert.
Toch zien we het in de praktijk ondernemers:
- Werken met een te brede doelgroep
- Bouwen voor een markt die (nog) niet wil kopen
- Of geen concreet beeld hebben van het eerste klantsegment
Het gevolg? Aannames stapelen zich op, validatie blijft uit en investeringen worden gebaseerd op overtuiging in plaats van bewijs.
In deze longread lees je hoe jij als venture developer ondernemers helpt om:
- Hun markttype bewust te kiezen
- De marktgrootte realistisch in kaart te brengen (TAM–SAM–SOM)
- Een focusniche te selecteren voor validatie
- En een markttoegangsstrategie te ontwikkelen die past bij levensfase 1 of 2
Deze longread sluit aan op mijlpalen 1 t/m 4 van het StartupFramework©: van het vinden van de earlyvangelist tot het valideren van Product-Marketfit.
Stap 1 – Kies het juiste markttype
Niet elke markt is hetzelfde. Een startup in een nieuwe markt vereist een totaal andere strategie dan één in een bestaande markt. Veel ondernemers slaan deze analyse over – met als gevolg een verkeerde positionering of teleurstellende tractie.
De vier strategische markttypen:
- Bestaande markt – concurreren op performance
✅ Bekende concurrentie
✅ Klanten kennen alternatieven
✅ Winnen = beter presteren - Hersegmentatie op waarde – een niche met behoeften
✅ Focus op een specifieke doelgroep
✅ Onderbediend probleem of nieuwe use case
✅ Winnen = een scherpe waardepropositie - Hersegmentatie op prijs – goedkoper alternatief
✅ Lagere prijs dan bestaande spelers
✅ Prijsgevoelige doelgroep (bijv. budget klanten)
✅ Winnen = efficiëntie en schaalvoordeel - Nieuwe markt – iets bouwen wat nog niet bestaat
✅ Geen concurrentie
✅ Onbegrepen behoefte
✅ Winnen = educatie, storytelling en thought leadership
Praktische ondersteuning: Laat ondernemers hun markttype bewust kiezen en bespreken welke strategie past. Bespreek de kansen en risico’s per type markt.
Tip: In geen enkele markt begin je met brede acquisitie. Je begint eerst met doelgroep afbakening, probleemherkenning en validatie van de oplossing – zie ook onze longread over earlyvangelists.
Stap 2 – Bereken marktgrootte met een bottom-up TAM–SAM–SOM-benadering
Veel ondernemers zeggen:
“De wereldwijde markt is 5 miljard euro. Als wij 1% pakken…”
Dat klinkt ambitieus – maar is waardeloos. Want het zegt niets over realistische markttoegang.
Wat werkt beter? Bottom-up TAM–SAM–SOM:
- Serviceable Obtainable Market (SOM): De klanten die je binnen 18 maanden kan acquireren (denk aan concrete lijsten met contactpersonen, e-mail, etc)
- Serviceable Available Market (SAM): Iedereen die jij in 3–5 jaar kunt bereiken op basis van de huidige middelen
- Total Addressable Market (TAM): Iedereen die het veronderstelde klantprobleem zou kunnen hebben
Praktische ondersteuning: Laat ondernemers niet alleen percentages schatten, maar concrete klantlijsten maken. Laat ze beschrijven wie ze kunnen benaderen, hoeveel gesprekken ze kunnen voeren en welke omzet dat per klant zou kunnen opleveren.
Stap 3 – Bepaal het eerste marktsegment
Zelfs met een scherp markttype en TAM–SAM–SOM kun je nog stranden voordat je de beachhead kan betreden. Want ook binnen een markt moet je kiezen waar je begint. Zeker in levensfase 1 draait alles om:
- Snel inzicht
- Klanten die NU willen praten
- Een niche die je earlyvangelists vertegenwoordigd
Focus op de “Earlyvangelist”:
- Wie heeft het grootste probleem?
- Wie voelt urgentie?
- Wie wil NU een oplossing?
Praktische ondersteuning: Laat ondernemers een lijst maken van 3–5 klantsegmenten. Per segment benoemen ze:
- Job to be done (wat proberen ze te bereiken)
- Probleem (specifiek wat niet lukt)
- Alternatieven (wat doen ze nu?)
- Bereikbaarheid (hoe kom je aan tafel?)
- Urgentie (willen ze NU veranderen?)
Tip: Segmenten zonder urgentie zijn niet geschikt als eerste markt. Deze vallen in de Early of Late Majority segmenten van het marktadoptie model.
Stap 4 – Koppel marktvalidatie aan gesprekken en metrics
Een markt is pas valide als er bewijs is van een earlyvangelist. Geen rapporten, geen pilots zonder vervolg. Maar échte klantdata:
- In cohorts 5 tot 10 klantgesprekken
- Een gevalideerd klantprobleem
- Commitment op een MVP of pilot
Praktische ondersteuning: Laat ondernemers hun marktvalidatie structureren:
- Per segment: 5 tot 10 gesprekken
- Per gesprek: samenvatting van job tob e done, huidige oplossing, klacht
- Per segment: validatie op basis van 80%-herkenning
Zie ook: Het artikel over klantinterviews
Conclusie – Marktdefinitie is geen aanname, maar een iteratief proces
Een startup bouwt geen product voor “de markt”. Een startup leert eerst wie een probleem heeft, waarom dat probleem urgent is, en hoe dat zich vertaalt naar een waardepropositie.
Als venture developer help jij ondernemers om:
- Hun markttype bewust te kiezen
- Marktgrootte te berekenen met realistische data
- Een eerste niche te selecteren op urgentie en tractie
- Marktvalidatie te koppelen aan gesprekken, niet aan hoop
En juist dát maakt het verschil tussen blijven zoeken – of bouwen aan echte groei.
Wil je verder praten over marktvalidatie of het begeleiden van startups in levensfase 1 of 2? Neem contact met ons op!
#StartupFramework #VentureDevelopment #ConsistenteGroei
